Infekcje dróg oddechowych są najczęstszymi infekcjami występującymi u dzieci. Jest to również najczęstszy powód zgłaszania się rodziców z dzieckiem do lekarza.
U dzieci we wczesnym dzieciństwie, szczególnie tych uczęszczających do żłobka, przedszkola lub posiadających starsze rodzeństwo w wieku przedszkolnym, rozpoznaje się
średnio 8–10 infekcji dróg oddechowych w ciągu roku. Większość z nich to łagodne, samo-ograniczające się zakażenia górnych dróg oddechowych. Niektóre, np. zapalenie płuc lub zapalenie oskrzelików, mogą mieć cięższy przebieg.
W 90% przypadków przyczyną infekcji dróg oddechowych są wirusy, a wśród nich rynowirusy, adenowirusy, koronawirusy, wirusy paragrypy, wirusy grypy i inne.
Do ważnych patogenów infekcji dróg oddechowych należą też bakterie. Bardzo rzadko są one pierwotną przyczyną zakażenia, ale częściej występują jako patogen nadkażający, czyli powikłanie wcześniejszej infekcji wirusowej. Bakterie najczęściej powodujące infekcje dróg oddechowych to pneumokok (Streptococcus pneumoniae), pałeczka hemofilna (Haemophilus influenzae), pałeczka krztuśca (Bordetella pertussis), mykoplazma (Mycoplasma pneumoniae) oraz chlamydia (Clamydophila pneumoniae).
Infekcje dróg oddechowych są najczęstszą przyczyną wizyt u lekarza, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. W związku z dużą liczbą jednostek chorobowych zaliczanych do infekcji dróg oddechowych częstość występowania poszczególnych z nich jest trudna do określenia.
Istnieją czynniki osobnicze i środowiskowe, które zwiększają ryzyko częstszego występowania infekcji dróg oddechowych. Są to:
Objawy infekcji dróg oddechowych są uzależnione od lokalizacji zakażenia:
Jeżeli mimo kataru i podwyższonej temperatury dziecko jest w dobrym stanie, pogodne, pije odpowiednio dużo płynów i zjada posiłki, wystarcza domowe leczenie objawowe. Trzeba zadbać o prawidłowe nawodnienie dziecka. Należy usuwać wydzielinę z nosa gruszką lub specjalny mi przeznaczonymi do tego celu urządzeniami po uprzednim zwilżeniu jej 0,9% roztworem NaCl lub wodą morską dostępną w aptece bez recepty. W przypadku gorączki należy podać leki przeciwgorączkowe (paracetamol lub ibuprofen). Konieczne jest również zapewnienie optymalnych warunków otoczenia, powietrze w pokoju dziecka powinno być stosunkowo chłodne (ok. 18–20oC) i nawilżone.
Jeżeli natomiast pojawia się wysoka gorączka, która nie reaguje na leki, wystąpią drgawki, nasilona duszność, a z nią problemy w karmieniu, widoczny jest znaczny wysiłek oddechowy, pojawia się sinica lub dziecko jest nadmiernie senne lub kontakt z nim staje się utrudniony, konieczna jest pilna konsultacja lekarska i ocena wskazań do przyjęcia do szpitala.
Zazwyczaj do rozpoznania i oceny wskazań do hospitalizacji wystarcza wywiad lekarski oraz objawy stwierdzane w badaniu przedmiotowym. Konieczne są pomiary podstawowych parametrów życiowych, takich jak: temperatura ciała, liczba oddechów, rytm serca czy saturacja krwi tlenem.
Niekiedy konieczne jest wykonanie zdjęcia przeglądowego klatki piersiowej oraz pobranie krwi do badań analitycznych.
U większości dzieci wystarcza leczenie objawowe. W przypadku podejrzenia etiologii bakteryjnej, do leczenia powinno się włączyć antybiotyki. Niektóre infekcje o ciężkim przebiegu wymagają hospitalizacji.
Większość infekcji dróg oddechowych ma charakter ostry i pełne wyzdrowienie następuje w krótkim czasie. Część infekcji, szczególnie bakteryjnych, wymaga dłuższego leczenia, trwającego kilka do kilkunastu dni, jednak również prowadzi do pełnego wyleczenia. Niektóre rzadsze i cięższe infekcje, np. przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, mogą wymagać długiego, niekiedy nawet wielomiesięcznego leczenia.
W przypadku większości infekcji dróg oddechowych dziecko uzyskuje pełne wyzdrowienie. Oprócz zapalenia płuc o ciężkim przebiegu większość nie wymaga wizyty kontrolnej.
Nawracające zapalenia ucha środkowego czy migdałków są wskazaniem do objęcia opieką laryngologiczną. Infekcje, które występują częściej niż 10 razy na rok lub przebiegają w sposób ciężki wymagają diagnostyki w kierunku zaburzeń odporności.
Ważna jest profilaktyka infekcji poprzez realizację obowiązkowego programu szczepień ochronnych oraz dodatkowe zalecane szczepienia przeciw pneumokokom, meningokokom i grypie.
Nie należy zapominać, że karmienie piersią jest naturalną metodą profilaktyki infekcji dróg oddechowych. Zaleca się utrzymanie karmienia piersią przez minimum 6 miesięcy.
Ponadto dziecko nie powinno być narażone na dym tytoniowy w środowisku domowym, gdyż tzw. bierne palenie upośledza naturalne mechanizmy obronne i sprzyja infekcjom dróg oddechowych.
Istotnym elementem profilaktyki jest również dbanie o prawidłową dietę, aktywność fizyczną oraz codzienny pobyt na świeżym powietrzu.
Źródło:
https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/ukladoddechowy/137909,infekcje-drog-oddechowych-u-dzieci
