Alergia pokarmowa – od diagnozy do codziennego życia
Alergia – co to takiego?
- Nadmierna reakcja układu odpornościowego na alergeny.
- Alergeny to białka lub fragmenty substancji, np. pyłki, pokarmy, sierść zwierząt.
- Najczęstsze alergeny w Polsce: pyłki roślin, pokarmy, sierść zwierząt, leki, lateks.
Jak organizm reaguje na alergeny?
- Komórki układu odpornościowego (limfocyty, komórki tuczne) rozpoznają alergeny jako zagrożenie.
- Wytwarzają przeciwciała IgE, które wiążą się z komórkami tucznymi.
- Kontakt z alergenem powoduje uwalnianie histaminy i innych substancji zapalnych.
Najczęstsze objawy alergii:
- Katar, kichanie, łzawienie oczu, swędzenie nosa i gardła.
- Wysypka, bóle brzucha, wymioty.
- Duszność, świst podczas oddychania.
Rodzaje alergii:
- Sezonowe: Pyłki roślin (np. brzoza, trawy).
- Całoroczne: Roztocza kurzu domowego, pleśń.
- Pokarmowe: Mleko, jaja, orzechy, ryby, gluten.
- Skórne: Kontakt z alergenami, np. kosmetyki, detergenty.
Alergia Pokarmowa
To nieprawidłowa, powtarzająca się reakcja układu odpornościowego na określony alergen znajdujący się w produkcie spożywczym.
Objawy:
- Ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, kurczowy ból brzucha, biegunka.
- Objawy skórne: wysypka, pokrzywka.
- Objawy oddechowe: duszność, świsty, kaszel.
- Reakcje anafilaktyczne: mogą wystąpić w ciężkich przypadkach, prowadząc do zagrażających życiu objawów.
Czas wystąpienia objawów:
- Objawy mogą wystąpić w ciągu mniej niż 2 godzin od spożycia alergenu.
Najczęściej występujące alergeny pokarmowe:
- Białka jaja kurzego
- Białka mleka krowiego
- Orzechy
- Ryby
- Gluten
Diagnoza alergii pokarmowej opiera się na:
- Wywiadzie medycznym.
- Próba prowokacyjna, w trakcie której pod kontrolą lekarza podaje się choremu uczulający go pokarm i obserwuje, czy dojdzie do wystąpienia objawów
- Dietę eliminacyjną, pozbawioną uczulającego pokarmu
- Testach skórnych.
- Badaniach krwi na obecność przeciwciał IgE.
Kluczowe metody leczenia obejmują:
- Unikanie alergenów w diecie
- Leczenie farmakologiczne wspomagające dietę
- W przypadku ciężkich reakcji grożących wstrząsem anafilaktycznym wskazane jest posiadanie i stosowanie adrenaliny
Nietolerancja pokarmowa a alergia pokarmowa:
Nietolerancja pokarmowa
To reakcja organizmu, która nie angażuje układu immunologicznego, a objawy są zazwyczaj mniej poważne.
Mechanizm reakcji:
- Może być spowodowana brakiem enzymów (np. nietolerancja laktozy) lub innymi czynnikami, które nie są związane z układem immunologicznym.
Objawy:
Mogą obejmować bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, ale nie prowadzą do reakcji zagrażających życiu.
Czas wystąpienia objawów:
- Mogą wystąpić po dłuższym czasie, nawet po kilku godzinach lub dniach.
Diagnostyka:
- Diagnoza często wymaga eliminacji podejrzanych pokarmów z diety i obserwacji objawów.
Leczenie:
- Polega głównie na unikaniu pokarmów, które wywołują objawy.
Postępowanie w przypadku silnej reakcji uczuleniowej
- Upewnij się, że miejsce jest bezpieczne.
- Jeżeli to możliwe, usuń alergen (np. żądło), umyj skórę itd.
- Zapewnij komfortową pozycję.
- Na miejsce kontaktu z alergenem można zastosować zimne okłady.
- Jeżeli chory posiada leki odczulające (np. epipen), pomóż mu je przyjąć.
- Jeżeli występują poważne objawy, wezwij pogotowie ratunkowe.
- Jeżeli poszkodowany straci przytomność, zbadaj go i – jeśli nie oddycha – rozpocznij resuscytację.
- Pozostań przy poszkodowanym do czasu przyjazdu pogotowia ratunkowego.
Źródła:
mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57548,alergia
mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/choroby/57574,alergia-pokarmowa
mp.pl/pacjent/gastrologia/wywiady/148253,sa-podobne-a-zdiagnozowac-je-nielatwo-alergia-pokarmowa-i-nietolerancja-pokarmowa
mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/212133,silna-reakcja-uczuleniowa
